{huishoudschema} Hoe maak je een schema dat wel werkt?


Ik ben ervan overtuigd dat het hebben van een huishoudschema in veel gevallen voor meer rust en overzicht kan zorgen, maar tegelijkertijd geloof ik niet in het downloaden en gebruiken van schema's van anderen.
(zie ook: 5 redenen waarom je een huishoudschema zou moeten hebben en 5 redenen waarom je geen huishoudschema's van anderen moet gebruiken)

Maar hoe maak je een eigen schema dat wel werkt?
Het begin is eigenlijk niet zo heel moeilijk en dat heb je waarschijnlijk al regelmatig gedaan. Bekijk schoonmaakschema's van anderen (alleen bekijken, niet klakkeloos overnemen) en probeer op die manier een beetje inzicht te krijgen in hoe vaak iets schoongemaakt zou moeten worden.
Je kunt bijvoorbeeld eens kijken wat ik dagelijks doe en wat ik wekelijks doe.

Als je een beetje een beeld hebt van wat er allemaal bij een huishouden komt kijken begint het echte werk.
Pak pen en papier en schrijf met me mee.

De basis


1. Maak een lijst van alle ruimtes in je huis, ook de ruimtes die je niet dagelijks gebruikt. Loop in gedachten (of daadwerkelijk met een notitieboekje) je hele huis door. De volgorde waarin je het opschrijft maakt niet uit, als je maar bewust alle ruimtes benoemd. Vergeet ook schuur, berging of zolder niet.
Als ik dat doe ziet die lijst er zo uit:

Hal
Keuken
Huiskamer
Slaapkamer
Badkamer
Toilet
Technische ruimte
Kantoor
Zoldertje
Schuur

2. Loop in gedachten je eigen huis door en noteer per kamer wat er zou moeten gebeuren.

Bijvoorbeeld:

gang
opruimen (kast, kapstok, schoenenkast)
stoffen
stofzuigen
spiegel poetsen
deur afnemen
raam lappen
vensterbank stoffen

keuken
aanrecht afnemen
fornuis afnemen
oven schoonmaken
afzuigkap afnemen
filters afzuigkap schoonmaken
koelkast schoonmaken
kastdeurtjes afnemen
wandtegels afnemen
vloer dweilen
kastjes opruimen

3. gebruik de lijst van 1 om bij 2 te bepalen wat jij denkt/vind dat je dagelijks (D), wekelijks (W) of maandelijks (M) af en toe (S) moet doen

Bijvoorbeeld:

gang
S opruimen (kast, kapstok, schoenenkast)
W stoffen
W stofzuigen
W spiegel poetsen
M deuren afnemen
M raam lappen
W vensterbank stoffen

keuken
D aanrecht afnemen
D fornuis afnemen
W fornuis (alle onderdelen) schoonmaken
M oven schoonmaken
W afzuigkap afnemen
M filters afzuigkap schoonmaken
W koelkast schoonmaken
W kastdeurtjes afnemen
W wandtegels afnemen
W vloer dweilen
S kastjes opruimen

4. verdeel de lijst van 3 in vier lijsten: dagelijks, wekelijks, maandelijks en soms

Met de bovenstaande vier punten heb je een overzicht gemaakt die van toepassing is op je eigen huis.

Verwacht niet dat je in één keer alles goed hebt. Je hebt gegarandeerd dingen over het hoofd gezien. Blijf je lijstjes aanvullen als je ineens iets invalt dat er ook nog bij hoort. Zo heb ik hierboven "fornuis (alle onderdelen) schoonmaken" toegevoegd omdat ik me realiseerde dat ik echt niet dagelijks de pitten en de pannendragers ga schrobben, maar dat ze toch niet schoon genoeg worden als ik ze alleen maar iedere dag een beetje afveeg.

Verfijnen


Nu heb je een leidraad en kunnen we gaan verfijnen.

Dagelijks

Vul je dagelijkse lijst aan met dingen die niet direct onder schoonmaken vallen, maar wel moeten gebeuren zoals de afwas (of vaatwasser vullen/leeghalen), schooltassen van de kinderen leeghalen en klaarzetten voor de volgende dag, kat eten geven enzovoort.

Bedenk hoeveel tijd je hebt of kunt maken voor je dagelijkse routine. Wees eerlijk tegen jezelf. Als je nu met veel moeite om half acht uit bed rolt en net op tijd op je werk of bij de school van de kinderen kunt zijn, ga je echt niet om half zes opstaan om het halve huis te poetsen. Maar misschien kun je wel een kwartiertje eerder opstaan zodat je in ieder geval de keuken opgeruimd achter kunt laten als je de deur uitgaat. En als je 's avonds doodop uit je werk komt, moet je niet van jezelf verwachten dat je dan nog twee uur aan het schoonmaken gaat. Maar misschien kun je jezelf wel motiveren om na je avondeten een half uurtje bezig te zijn.

Bekijk nu of het mogelijk is om je lijstje in de beschikbare tijd af te werken. Probeer het een paar dagen uit en pas het zo nodig aan. Laat dingen vallen die misschien toch niet dagelijks hoeven, besluit om sommige dingen af te wisselen per dag en houd vast aan de dingen die je echt belangrijk vindt. Op deze manier vind je je eigen minimum.

Geef jezelf de tijd! Het kan weken duren voor je eraan gewend bent. Ik raad aan om in het begin een gedetailleerde lijst bij te houden en af te strepen, zodat je kunt zien wat je precies gedaan hebt en op welke dagen.
Ik zit zelf op dit moment redelijk in mijn ritme en weet precies wat ik moet doen, maar ik houd nog wel in mijn agenda bij of ik mijn dagelijkse routine heb afgewerkt.

Als je moeite hebt om alle punten van je lijstje in één keer aan je dag toe te voegen, begin dan met één ding (bijvoorbeeld de vaatwasser op tijd uit- en inruimen of de afwas eens per dag doen) en voeg daar steeds als je het gevoel hebt dat het goed gaat een nieuw onderdeel aan toe.

Wekelijks

Eigenlijk volg je hier dezelfde procedure als hierboven.

Bekijk hoeveel tijd je realistisch vrij kunt maken voor schoonmaken. Dit kan per persoon verschillen, afhankelijk van waar je verder je week mee vult.

Ik probeer mijn wekelijkse lijstje op maandag helemaal af te werken en heb in principe de donderdag ook gereserveerd voor huishoudelijke taken, maar ik heb ook een tijdje gewerkt met het principe van iedere dag een beetje.

Ook hier geldt: wees realistisch! Ik heb nog steeds de illusie dat ik in die twee dagen veel meer zou moeten kunnen doen (niet twee volle werkdagen van acht uur overigens - er duiken altijd heel veel andere dingen op), maar ik probeer te accepteren dat het altijd tegenvalt.

Als je iedere dag een beetje doet moet je echt rekening houden met dagen waarop je er niet aan toe komt. Zorg dat er tijd is om dat te doen. Neem bijvoorbeeld de vrijdag voor een klein kluse + de dingen waar je niet aan toe gekomen bent. De rest van die tijd kun je dan gebruiken voor maandelijkse klussen en/of dingen die maar af en toe hoeven.

Maandelijks

Op mijn maandelijkse lijstje staat: leren bank invetten, houten meubels in de olie, filters afzuigkap ontvetten, fornuis en oven schoonmaken, ramen lappen en vloeren dweilen.

Dat is eigenlijk niet heel veel en ik probeer dat dan ook vaak in de eerste week van de maand al te doen, dan hebben we dat maar weer gehad. Overigens probeer ik de ramen en de vloeren halverwege de maand nog een keer te doen.

Minder frequent

Dat vind ik zelf het lastigste. Eigenlijk heb ik voor de minder frequente klussen gewoon geen schema, al vind ik zelf dat ik dat wel zou moeten hebben. Maar meestal ruim ik een kast op als het te rommelig wordt, poets ik de bovenkant van de keukenkastjes als ik merk dat het plakt en... nou ja, je begrijpt wat ik bedoel. Maar het wil er nog wel eens op neer komen dat ik heel veel dingen te lang laat liggen.
Een methode die ik binnenkort wil gaan toepassen is om je huis in zones te verdelen en iedere week een andere zone aan te pakken.

Het is in ieder geval wel handig om een lijstje te maken met dit soort klussen en daarop aan te geven wanneer je ze gedaan hebt. Ik vind het zelf het prettigst om deze lijst te combineren met mijn maandlijst, zodat ik kan zien in welke maand ik iets het laatst gedaan heb. Als iets maar eens per half jaar hoeft zet ik streepjes in de maanden die ik mag overslaan.

Een schema dat werkt


Heb je nu een schema dat werkt? Ja en nee. Je hebt een schema gemaakt dat speciaal is gemaakt voor jou. Voor jouw huis, voor jouw gezin, voor jouw situatie. Maar al die dingen kunnen veranderen, zowel in grote stappen (gezinsuitbreiding, verhuizing, een nieuwe baan) als in kleine stapjes (een kind dat groot genoeg wordt om zelf dingen te doen, een extra meubelstuk dat aandacht nodig heeft of een nieuwe hobby). Je schema zal dus steeds mee moeten veranderen.
Het belangrijkste is dat je moet blijven beseffen dat je dit schema maakt om voor jou te werken en niet andersom. Het is niet de bedoeling dat je jezelf zenuwachtig maakt en (nog erger)  gestresst raakt doordat je een lijst met dingen hebt die je moet doen. Jij bent de baas, niet je schema.
Een huishoudschema is er juist om te zorgen dat je weet wat je moet doen, om inzicht in je taken te krijgen, om overzicht te houden... Kortom: om je leven gemakkelijker te maken.

Hulp nodig?

Ik ben bezig met het opzetten van een bedrijfje en één van de diensten die ik wil gaan aanbieden is (online) hulp bij het onder controle krijgen van je huishouden. Ik heb al wat ideeën over hoe ik dat in het vat moet gaan gieten, maar het zou helpen als ik een beetje meer inzicht kreeg in waar mensen nu echt mee zitten. Mail of reageer dus gerust met vragen, op dit moment beantwoord ik ze nog gratis ;-)

lees ook:
Iemand nodig die met je meedenkt en je helpt een passend schema op te stellen? Daar kan ik je bij helpen! Mail me voor meer informatie en/of een prijsopgave.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten