{gelezen} Planeet Paranoia van Matt Haig


Dat ik Matt Haig een fantastische schrijver vind, zal voor mijn vaste lezers geen verrassing zijn. Ik schreef al eerder recensies over 'De wezens' en 'Het eeuwige leven' en was enorm enthousiast over beide boeken (klik op de links om die recensies te lezen).

In juni las ik 'Een ongewone familie' en wéér was ik onder de indruk. Het uitgangspunt van dit verhaal is nogal cliché en uitgekauwd (een vampierenfamilie die probeert te leven in de normale wereld, zonder mensen leeg te zuigen), maar de uitwerking ervan was weer helemaal Matt Haig. Boeiend, spannend en filosofisch.
Ook 'Redenen om te blijven leven' bleek via mijn Kobo abonnement beschikbaar te zijn. Dit is een eerlijk verslag van hoe Matt Haig op 24-jarige leeftijd een depressie/angststoornis kreeg en hoe hij daar uiteindelijk uitgekomen is.

En toen vond ik vorige week ineens zijn allernieuwste boek in de brievenbus. Een fijne verrassing van Overamstel Uitgevers, zonder vooraf bepaalde voorwaarden, . Ik heb dit boek dus wel gratis gekregen, maar de beslissing om er een artikel over te schrijven heb ik zelf genomen. Mijn mening over het boek is dan ook oprecht en persoonlijk.

'Planeet Paranoia' is min of meer een vervolg op 'Redenen om te blijven leven', al is het prima zelfstandig te lezen. Beide boeken zijn uitgewerkt in korte, gemakkelijk leesbare hoofdstukken, die afwisselend persoonlijke ervaringen, wetenschappelijke feiten, lijstjes of duidelijke inzichten beschrijven.
Planeet Paranoia draait om 'hoe de wereld ons in de war brengt', zoals de ondertitel het beschrijft. En dan gaat het hier vooral over de digitale wereld, die er toch de oorzaak van is dat we steeds meer informatie, prikkels en chaos over ons heen krijgen. Fysiek zijn we niet anders dan mensen van 50.000 jaar geleden. Maar onze wereld is totaal anders. En dat is niet altijd goed te verwerken.
Haig beschrijft hoe zijn angststoornis nog steeds af en toe getriggerd wordt en dat is vaak gerelateerd aan technologie. Maar hij geeft ook eerlijk toe dat hij het niet als een oplossing ziet om die technologie helmaal los te laten. Wel adviseert hij er beter mee om te gaan. Laat die telefoon af en toe met rust, ga naar buiten, probeer échte contacten niet uit de weg te gaan.
Daarnaast gaat Haig in op koopgedrag, werk, onzekerheid, slaap, geluk en andere aspecten van het hedendaagse leven.
Ik heb het al vaker gezegd: het knappe van Matt Haig's schrijfstijl vind ik dat het toegankelijk en gemakkelijk te lezen is en tegelijkertijd, op de juiste momenten, dichterlijk en filosofisch overkomt.

'De paradox van het leven anno nu: nooit eerder waren we zo met elkaar verbonden en nooit eerder waren we zo alleen.'

'Je op je gemak voelen met jezelf, jezelf kennen, vereist een innerlijke ruimte waarin je jezelf kunt vinden,, weg van een wereld die je vaak stimuleert om jezelf te verliezen.'

maar ook:

'Hoe kom je uit bed
1. Wakker worden
2. Telefoon pakken
3. 72 minuten op je telefoon staren
4. Zuchten
5. Uit bed stappen

Eventueel proberen, af en toe, fase 2 tot en met 4 over te slaan.'

Dat laatste is trouwens wel de reden waarom dit boek voor mij niet de impact heeft die ik ervan verwachtte. Ik hoopte, denk ik, op inzichten die nieuw voor me waren. Op iets dat me verder zou helpen met de dingen waar ik mee worstel. Maar in plaats daarvan was het grotendeels herkenning. Heel vaak dacht ik: mee eens, doe ik al. En zelfs: doe dat dan ook niet. Want ik heb tegenwoordig wel een smartphone, maar die gebruik ik nog steeds voornamelijk als telefoon. Bellen, sms'en en af en toe een berichtje via Telegram. Ik heb er geen apps opstaan en kan het ding dus heel gemakkelijk aan de kant laten liggen. Mij doen al die redenaties over teveel aan je telefoon vastzitten dus niet veel.

Wat ook jammer is: ik heb tegenwoordig weer Twitter (via de browser op mijn laptop dus). En ik ben Matt Haig gaan volgen toen het boek binnenkwam. En daarom zag ik dus dat hij toch wat moeite heeft om zijn eigen wijsheden in de praktijk toe te passen.
Juichende tweets omdat zijn boek op nummer 1 staat in het Verenigd koninkrijk. Het is hem gegund en ik begrijp dat hij er blij van werd, maar ik zat net te lezen dat dit soort successen er alleen maar voor zorgt dat je de volgende keer nog meer wil.

'Waarom wil ik zoveel meer dan ik nodig heb? Zou ik niet gelukkiger zijn als ik leerde waarderen wat ik al heb?'

Ook zie ik veel anti-Trump tweets, zowel van hemzelf als van anderen die hij dan retweet. Maar in het boek zegt hij:

 'Verandering ontstaat niet als je je concentreert op de plek die je wilt ontvluchten. Die ontstaat door je te concentreren op de plek waar je heen wilt. Pep het goede op, in plaats van het kwade af te kammen. Vind de hoop die er al is en laat die groeien.'

Dat hij nog steeds fouten maakt begrijp ik. Het maakt hem menselijk. Maar een beetje teleurstellend is het wel.

Ondanks dat vind ik 'Planeet Paranoia' een goed boek, met veel informatie en goede inzichten in de huidige maatschappij. Een boek dat je in één keer uit wilt lezen, maar ook een boek dat je daarna bij stukjes en beetjes nog eens leest en waar je briefjes in plakt of citaten uit overneemt om ze beter op je in te laten werken.

Maar... en dit is dan even mijn heel persoonlijke mening: hoewel Matt Haig een geweldig goede schrijver is, ongeacht wat hij schrijft, hoop ik dat zijn volgende boek weer fictie is.







(links naar bol.com zijn partnerlinks
= kleine vergoeding voor mij als je via die link bestelt, geen extra kosten voor jou)


Geen opmerkingen:

Een reactie posten