{gelezen} Het eeuwige leven van Matt Haig

Matt Haig Het eeuwige leven


Kijk je anders tegen het leven aan, als je weet dat je nog eeuwen te gaan hebt?

Die vraag is het uitgangspunt van het nieuwe boek van Matt Haig "Het eeuwige leven". Omdat ik een tijdje geleden een enthousiast verslag had geschreven "De Wezens", kreeg ik van uitgeverij Overamstel de vraag of ik zin had om dat ook over "Het eeuwige leven" te doen. Het boek kreeg ik dus gratis, maar wat hier volgt is mijn eerlijke mening.

Matt Haig

En die is weer heel positief. Matt Haig is het soort schrijver waar ik me, met mijn simpele romannetjes, echt heel klein bij voel. De twee boeken die ik van hem gelezen hebben hadden allebei een briljante invalshoek.
In De Wezens was het een buitenaards wezen dat zich verwonderde over mensen en onze maatschappij. In Het eeuwige leven is de hoofdpersoon een man die "een aandoening" (zo drukt hij het zelf uit) heeft waardoor hij vergeleken met normale mensen vanaf zijn dertiende in één jaar maar vijftien jaar ouder wordt. Tom lijkt dus nog maar 41, maar is eigenlijk 439 jaar oud en weet bijna zeker dat hij de 900 wel zal halen.
Daarnaast is Matt Haig ook gewoon goed in schrijven. Zijn taalgebruik is aan de ene kant nuchter, helder en duidelijk, waardoor het boek gemakkelijk te lezen is. Aan de andere kant is de manier waarop hij de observaties van de hoofdpersoon en zijn gedachten beschrijft heel speciaal, bijna dichterlijk.

Het eeuwige leven

De titel suggereert dat Tom onsterfelijk is, maar dat is dus niet zo. Hij zal ook verouderen, met alle kwaaltjes die daarbij horen, en uiteindelijk sterven. De originele titel is "How to stop time" en die past eigenlijk beter bij het verhaal, maar ik zou daar zelf ook geen goedklinkende Nederlandse variatie op kunnen bedenken. Hoe stop je tijd/ hoe de tijd te stoppen/ Stop de tijd - het is het allemaal net niet. En dan past "Het eeuwige leven" misschien toch beter bij het boek, want hij leeft dan misschien niet voor altijd (want onze vertaling van eeuwig is), maar hij leeft wel eeuwen (terwijl wij decennia leven).

Hoe langer hoe beter?

Ik ben zelf net 47 en vind ouder worden vooral vervelend omdat ik nog zo veel wil doen. Ik heb meer plannen en ideeën dan ik in een normaal leven ooit zou kunnen uitvoeren en het idee dat de tijd begint te dringen (ik ben immers ruim over de helft) is niet altijd prettig. Je zou dus denken dat zo'n extra lang leven vooral heel fijn is, hoe langer, hoe beter zou ik denken. Maar dat valt volgens dit boek behoorlijk tegen.

Omdat het uiteindelijk altijd opvalt dat hij niet veroudert, moet Tom iedere acht jaar verhuizen en van identiteit veranderen. In onze tijd speelt de angst om als proefkonijn opgesloten en voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt te worden. In zijn jeugd moest hij regelmatig vluchten voor heksenjagers, die aannamen dat er een pact met de duivel gesloten was om jong te blijven. Verliefd worden is een ramp, want hij wordt niet ouder, maar zijn geliefde natuurlijk wel. Als er kinderen zouden komen die wel normaal verouderen, zou Tom na een tijdje jonger lijken dan zijn eigen zoon of dochter. Dat is niet gemakkelijk om mee om te gaan en het maakt het nog lastiger om te zorgen dat de omgeving niet door krijgt dat er iets niet klopt.

Verhaallijnen

In het boek lopen verschillende verhaallijnen uit verschillende tijden door elkaar, maar dat is absoluut niet verwarrend of ingewikkeld. Haig schrijft zo goed dat zelfs die sprongen in de tijd heel natuurlijk overkomen. Ook heeft hij zich duidelijk verdiept in de details van de periodes waarover hij schrijft. De observaties van Tom over dingen die hetzelfde blijven en dingen die veranderen zijn heel geloofwaardig. En diepzinnig.

Mensen ervaren de immense grootte van de wereld of hun eigen nietigheid daarbinnen niet meer. Toen ik voor het eerst een wereldreis maakte, duurde die meer dan een jaar - op een boot vol mannen die geluk hadden als ze het overleefden. Nu ís die wereld er gewoon. Alles. Over een uur zit ik op een vlucht naar Sydney en tegen lunchtijd ben ik er. Ik word er claustrofobisch van, het is net of de wereld letterlijk krimpt, zoals een ballon die leegloopt.


Leven in het heden

Het plot bevat alle elementen die ervoor zorgen dat je graag wilt weten hoe het afloopt; twee liefdesgeschiedenissen, een verdwenen kind en een geheimzinnige organisatie. Toch is wat mij het meest bijbleef vooral de manier waarop Tom leeft. Of misschien kan ik beter zeggen zijn zoektocht naar de beste manier om met het leven en het verstrijken van tijd om te gaan. Want daarin is hij eigenlijk niet anders dan wij. Door zijn lange leven heeft hij meer zicht op de grote lijnen van de geschiedenis, maar voor zijn eigen leven geldt net zo goed als voor ons dat herinneringen uit het verleden en angst voor de toekomst ervoor zorgen dat je niet voldoende in het heden leeft. De dingen die Matt Haig (in de persoon van Tom) daarover zegt zijn bijna filosofisch.

Drie citaten die ik erg mooi vind:

En net als sterven maar een ogenblik vraagt, vraagt het maar een ogenblik om te leven. Je sluit gewoon je ogen en laat alle nutteloze angsten van je afglijden. En in die nieuwe gemoedstoetand, bevrijd van angst, vraag je jezelf dan: wie ben ik?

Wat we kennen heeft zijn tijd gehad en wat we niet kennen ligt in het verschiet - het verhaal eindigt en het verhaal begint, telkens opnieuw, terwijl we eeuwig in het heden bungelen. Er valt niets aan toe te voegen en toch is er altijd meer. Het leven stroomt over.

In de ogenblikken die barsten van het leven, duurt het heden eeuwig en ik weet dat er nog meer hedens zijn om te leven.


Kortom: absoluut weer een aanrader.

Ook lezen? Bij bol.com is het boek beschikbaar in paperback en e-book uitvoering. Als je een Kobo-plus abonnement hebt, kun je het binnen je abonnement downloaden.


(deze post bevat één of meerdere affiliatelinks, kijk hier voor meer informatie daarover)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten